Yazlık Bölgelerde Ekim Takvimleri ve Bitki Seçimi

Sıcak ve kuru geçen yazlarda bahçe kurmak, ilkbaharı serin geçen bölgelere göre bambaşka bir planlama gerektirir. Aynı domates tohumu, aynı sulama alışkanlığı ve aynı ekim tarihi bir yerde bol ürün verirken diğerinde çiçek dökümüyle sonuçlanabilir. Aşağıda, karar aşamasındaki bir okurun kafasındaki soruları sırayla ele alıyoruz.

"Yazlık bölge" derken tam olarak neyi kastediyoruz?

Burada kastedilen; yaz aylarında gündüz sıcaklığının uzun süre 30 °C üzerinde kaldığı, gece serinlemesinin sınırlı olduğu, yağışın yaz boyunca neredeyse kesildiği yerler. Akdeniz ve Ege kıyı şeridi, iç kesimlerdeki kurak ovalar ve yaz aylarında bahçesine ancak hafta sonu gidebilen ikinci konut bölgeleri bu tanıma girer. Bu şartlarda asıl sorun soğuk değil, sıcak stresi ve su.

Yazlık bölge ekim takvimi ne yetişir sorusunun kısa cevabı nedir?

Kısa cevap: takvimi ikiye bölerseniz neredeyse her şey yetişir. Sıcağı seven yazlıklar (domates, biber, patlıcan, kabak, fasulye, bamya, karpuz) erken ilkbaharda toprağa girer ve hasadı temmuz–ağustosta yapılır. Yaprak ve kök sebzeleri (marul, ıspanak, roka, havuç, turp, lahana grubu) ise yazın değil, eylül–kasım arasında ekilir. Yazın ortasında marul ekmeye çalışmak, kuru bölgelerde en sık yapılan hatalardan biri.

Adım adım: takvimi nasıl kurarım?

1. Son don tarihini öğrenin. Kıyı bandında don riski şubat sonunda biterken, iç kurak ovalarda nisan ortasına kadar sürebilir. Tüm takviminizin başlangıç noktası bu tarih.
2. Geriye doğru sayın. Domates, biber, patlıcan gibi türler fideye 6–8 hafta ihtiyaç duyar. Son don tarihinden 7 hafta geriye gidip tohum ekim gününüzü işaretleyin. Bu aşamada fide mi tohum mu tercih edeceğinize karar vermek için tohum çeşitlerinin karşılaştırıldığı rehberden yararlanabilirsiniz.
3. Toprağı ekimden önce hazırlayın. Kumlu topraklar suyu tutmaz, killi topraklar sıcakta çatlar. Organik madde oranını yükseltmek, kuru bölgelerde sulama sıklığını doğrudan düşürür; ev yapımı kompost bu iş için en ucuz çözüm. Toprak tipinize göre bitki seçimi konusundaki içeriği ekim öncesi okumak mantıklı.
4. Sulamayı bitki seçmeden önce planlayın. Bu sıra tersine dönmemeli. Haftada bir gelebiliyorsanız, damla sulama ve zamanlayıcı olmadan domates yetiştirmeye kalkışmak zaman kaybı. Damla sulama sistemleri konusundaki karşılaştırmayı ekim planından önce yapın.
5. Erken ilkbahar ekimini bitirin (şubat sonu–nisan). Sıcaksevenler toprağa girer. Amaç, bitkinin temmuz sıcağına kök salmış ve gölge yapmış halde girmesi.
6. Temmuz–ağustosta ekim yapmayın, koruma yapın. Bu dönem gölgeleme filesi, malç ve budama dönemi. Serada çalışıyorsanız havalandırma ve gölgeleme, ısıtmadan daha kritiktir.
7. Sonbahar ekimini kaçırmayın (eylül–kasım). Toprak hâlâ ılık, hava serinlemiş. Yaprak sebzeleri, soğan, sarımsak, bakla ve bezelye için yılın en verimli penceresi burası.
8. Kışı boş geçirmeyin. Kıyı bandında marul, pazı, roka kış boyu hasat edilir. Sezon başlangıcına hazırlık kontrol listesini şubat gelmeden gözden geçirin.

Hangi bitki hangi dönemde? Karşılaştırma tablosu

Az su isteyen mi, çok ürün veren mi seçmeliyim?

İkisi arasında karar veriyorsanız ölçüt şu: bahçede geçirdiğiniz süre. Sürekli oturuyorsanız domates–salatalık gibi su isteyen ama verimi yüksek grubu tercih edin. Yalnızca hafta sonu geliyorsanız bamya, börülce, kekik, biberiye, incir, nar gibi kurağa dayanıklı grup daha az hayal kırıklığı yaratır. Orta y